زنجیره تامین(قسمت اول)

 مقدمه نویسنده : مدتی است که در این فکر بودم تا مطلبی تحت عنوان زنجیره تامین در سایت کافه مدیران قرار دهم اما چند مورد ذهنم را مشغول کرده بود ...

این که این مطلب بتونه یک توضیح جامع و کامل ،سریح و راحت و مهمتر از همه و چیزی که هر شخص در جستجو در اینترنت بدنبال آن هست این که مطلبی پیدا کنند که کارایی آن در جاهی مختلف و شرایط متفاوتی مورد تحلیل قرار گرفته باشد و در عمل نتیجه آن را ببینند .لیکن بر آن شدم تا شرح مختصری از مقالاتی که در این زمینه در ایران و خارج از ایران روی آنها تحلیل و بررسی شده است مطالعه و شرحی از ادبیات آن را در اینجا بیاورم تا ضمن آشنایی با این مطلب ،با دامنه کاربرد آن نیز آشنا شوید . 

ارائه مدل چابكي زنجيره تأمين

واكنش سريع به نيازهاي مشتريان، شرايط رقابتي بسيار سخت در بازار و افزايش سطح تحولات محيطي مسائلي است كه امروزه سازمان ها با آن روبه رو هستند. در چنين محيطي نمي توان سازمان ها را به صورت سنتي و با روش هاي گذشته هدايت و كنترل نمود. لازمه واكنش مؤثر و مفيد به اين تغييرات و كسب مزيت رقابتي از فرصت هاي حاصل از آنها، دست يابي به چابكي سازماني است. از آنجاكه موفقيت سازمان ها در چنين شرايطي به تنهايي به دست نمي آيد بلكه زنجيره تأمين سهم زيادي در اين موفقيت دارد، اهميت ورود چابكي به زنجيره تأمين بيشتر نمود مي يابد؛ زيرا چنين زنجيره اي مي تواند به سرعت و به طور مؤثري به تغييرات بازار واكنش نشان دهد . از اينرو اعتقاد بر آن است كه چابكي خصيصه مورد نياز براي فشارهاي رقابتي آينده سازمان ها و كسب مزيت رقابتي خواهد بود .

مفهوم چابكي چيست؟ آيا چابكي همان سرعت است يا نه به معني انعطاف پذ يري است؟

كريستوفر تفاوت بين سرعت (پاسخ به تقاضاي مشتري با كم ترين زمان انتظار)، ناب (كار بيشتربا كم ترين مواد و انرژي) و چابك ( واكنش سريع به تقاضا در هر دو حالت حجم و تنوع ) را به خوبي بيان كرده است. در اين جا مدلي براي چابك نمودن زنجيره تأمين نیز معرفی می کنیم که اين كار با شناسايي فاكتورهاي اصلي موفقيت در زنجيره تأمين چابك شروع شده و در نهايت با تدوين روابط موجود بين اين فاكتورها خاتمه مي يابد.

واژه چابك در فرهنگ لغات، به معناي حركت سريع، چالاك، فعال، توانايي حركت سريع و آسان و قادر بودن به تفكر با يك روش هوشمندانه به كارگرفته شده اما در فضاي كنوني، چابكي به معناي واكنش اثربخش به محيط متغير و غير قابل پيشبيني و استفاده از آن تغييرات به عنوان فرصت هايي براي پيشرفت سازماني است . اين مفهوم اولين بار، در پي نشست بسياري از متخصصان علمي و اجرايي صنعت بمنظور يافتن علل درماندگي شركت ها در مقابله با چالش ها و تغييرات محيطي، در گزارشي تحت عنوان«راهبرد بنگاه های تولیدی در قرن بیست و یکم »به وسيله مؤسسه ياكوكا منتشر و به همگان معرفي  شد . كريستوفر چابكي را اين گونه تعريف مي نمايد{"چابكي به مانند توانايي يك سازمان در واكنش سريع به تغييرات در تقاضا، در هر دو حالت حجم و تنوع تعريف مي شود}

به عقيده تولون چابكي بيانگر ادغام مؤثر زنجيره تأمين و تأكيد بر روابط بسيار نزديك و بلندمدت با مصرف كنندگان و عرضه كنندگان است.اگرچه از چابكي تعاريف مختلفي شده است اما هيچيك از آنها مخالف و ناقض يك ديگر نيستند. اين تعاريف اغلب، ايده ي «سرعت و تغییر در محیط کسب و کار » را نشان می دهند اما با توجه به جديد بودن بحث چابكي، تعريف جامعي كه مورد تایید همگان باشد وجود ندارد .

 

 براي كسب مزيت رقابتی در محيط متغير كسب و كار، شركت ها بايد در راستاي كارآمدي عملياتشان، علاوه بر مؤسسه خود، با تأمين كنندگان و مشتريان هم رديف شده و براي كسب سطح قابل قبولي از چابكي با يك ديگر مشاركت و همكاري كنند . در چنين حالتي است كه زنجيره تأمين چابك شكل مي گيرد. يك زنجيره تأمين چابك قادر است تا به طرز شايسته اي به تغييراتي كه در محيط كاري روي مي دهند، پاسخ دهد.چابكي در زنجيره تأمين مي تواند به اين صورت تعريف شود"توانايي يك زنجيره تأمين براي واكنش سريع به تغييرات موجود در بازار و نيازهاي مشتريان".

پژوهشهاي چندي روي چابكي زنجيره تأمين چابك انجام شده كه از آن جمله مي توان به پژوهشهاي كريستوفر تولون ، استیونسون ، پيتر بكر و اگروال و همكارانش اشاره كرد. در اغلب اين پژوهشها يك جنبه از چابكي انتخاب و بسط داده شده است. برای مثال بال، ويلدينگ و گوندري روي تيم هاي مجازي براي ايجاد چابكي تأكيد كرده اند .

اسونسون روي اعتماد سازي درون شبكه زنجيره تأمين براي ايجاد زنجيره تأمين چابك تأكيد مي كند.استراتون و واربورتن روي نقش موجودي و ظرفيت براي ايجاد چابكي تأكيد مي كنند. در انتها ماتياس هولوگ بر نقش حساسيت و پاسخگويي به روند هاي موجود در بازار و پاتريك اسوافورد و همكارانش بر نقش انعطاف پذيري براي ايجاد زنجيره تأمين چابك تأكيد مي نمايند.

حال اين سؤال مطرح مي شود كه فاكتورهاي اصلي موفقيت در زنجيره تأمين چابك كدامند؟

در پاسخ به اين سؤال، فرضيه 1 شكل مي گيرد؟

فرضیه 1 :  فاکتور های اصلی موفقیت در زنجیره تامین چابک ، به کار گیری تکنولوژی اطلاعاتی ، ادغام فرابند ها ، برنامه ریزی متناسب ،توسعه مهارت های کارکنان ، حساسیت و پاسخگویی به بازار ، معرفی محصول جدید ، انعطاف پذیری ، سرعت تحویل ، کاهش هزینه ها ، کیفیت محصول و رضایت مشتری است .

پس از شناخت فاكتورهاي اصلي موفقيت در زنجيره تأمين نوبت به تدوين روابط بين اين فاكتورها جهت دستيابي به مدل زنجيره تأمين چابك مي رسد. از اينرو فرضيه هاي دسته دوم شكل مي گيرد.

فرضيه 2. توسعه مهارت هاي كاركنان بر به كارگيري تكنولوژي اطلاعاتي و برنامه ریزی  متناسب تأثير دارد.

فرضيه 3. به كارگيري تكنولوژي اطلاعاتي بر ادغام فرآيندها و برنامه ريزي متناسب تأثير دارد.

فرضيه 4. برنامه ريزي متناسب بر حساسيت و پاسخ گويي به بازار، ادغام فرآيندها و كاهش هزينه ها تأثير دارد.

فرضيه 5. ادغام فرآيندها بر حساسيت و پاسخگو يي به بازار، كيفيت محصول و كاهش هزينه ها تأثير دارد.

فرضيه 6. حساسيت و پاسخگويي به بازار بر معرفي محصول جديد و انعطاف پذيري تأثير دارد.

فرضيه 7. انعطاف پذيري بر سرعت تحويل تأثير دارد.

فرضيه 8. سرعت تحويل، معرفي محصول جديد، كيفيت محصول و كاهش هزينه ها بر رضايت مشتري تأثير دارد.

با محقق شدن ادغام فرآيندها در زنجيره تأمين زمينه براي پاسخگويي سريع و حساسيت نسبت به بازار كه يكي ديگر از فاكتورهاي اصلي ايجاد چابكي است فراهم مي شود

برنامه ريزي متناسب نيز مي تواند در پاسخگويي سريع و حساسيت نسبت به بازار نقش مؤثري داشته

باشد اگر زنجيره تأمين نسبت به تحولات رخ داده در بازار حساس شد و توانست واكنش مناسب را از خود نشان دهد مي تواند زمينه ساز ايجاد انعطاف پذيري شود .

 مدل يکپارچه انتخاب تأمين كننده در زنجيره تأمين:

رويکرد قابليت های فناوری اطلاعاتهزينة مواد خام و اجزاي تشکيل دهندة محصول، درحدود 60 درصد از بهاي تمام شده )در برخي از صنايع تا 86 درصد ) را در بر می گيرد. در چنين شرايطي، منبع يابي مناسب ، مي تواند نقش مهمی  در کارايي و اثر بخشي سازمان ايفا نموده و تأثير مستقيمي در کاهش هزينه ها و انعطاف پذيري يک شرکت داشته باشد.  

در محيط بشدت رقابتی امروز، که با حاشية سود اندک، انتظارات بالاي مشتري براي محصولات باکيفيت، و زمانهاي انتظار کوتاه شناخته مي شود، شرکتها مجبور به کسب مزيت از تمامي فرصتها براي بهينه کردن فرآيندهاي کسب و کارشان هستند. براي دستيابي به اين هدف، دست اندرکاران به اين نتيجه دست يافته اند: براي اينکه يک شرکت رقابتی بماند، بايد با شرکاي زنجيرة تأمينش، بهمنظور بهبود عملکرد کدي زنجيره، کار کند . بر همين اساس  امروزه شرکت ها بيش از آنکه به فکر رقابت با يک ديگر باشند، خود را بخشي از زنجيره هاي تأميني مي دانند که در رقابت با ديگر زنجيره هاي تأمين هستند .به عبارتي مي توان گفت که کارايي و اثربخشي هر سازماني، حاصل عملکرد مديريت و ساختار زنجيرة تأمين آن  سازمان است مديريت زنجيرة تأمين يکي از قدرتمندترين پارادايم هاي عملياتي براي بهبود مزيت رقابتي سازمانهاي توليدي و خدماتي محسوب مي شود . رمز بقاي سازمانهاي امروزي در درک و شناخت نياز مشتريان و پاسخگويي سريع به اين نيازها نهفته است . زنجيرة تأمين شامل تمامي فعاليتهاي مرتبط با جريان و مبادله کالاها و خدمات، از مرحلة مادة خام اوليه تا مرحلة محصول نهايي قابل مصرف توسط مشتري است .  اين نقل و انتقالات علاوه بر جريان مواد، شامل جريان اطلاعات و مالي نيز ميشود . در اين ميان خريد و انتخاب تأمين کننده، باتوجه به قرار گرفتن در فرآيندهاي اصلي در بالادست  زنجيرة تأمين، و تأثيرگذاري بر تمامي حوزه هاي يک سازمان، اهميتي فزاينده يافته اند.

در تصميمات مربوط به انتخاب تأمين کننده دو مبحث داراي اهميت ويژه اي است. اول ، چه معيارهايي را بايد مورد استفاده قرار داد؟ و دوم، از چه روش هايي ميتوان براي مقايسه و انتخاب تأمين کنندگان استفاده نمود . وبر   و  همکاران اشاره مي کنند که تصميمات مربوط به انتخاب تأمين کننده، به دليل لزوم لحاذ  معيارهاي گوناگون، بسيار پپیچیده ا ست. ضمن اينکه درجهت اين انتخاب مي توان از نگر شهاي متفاوتي استفاده نمود. تحلیل اين دو مبحث معيارها و روش هاي انتخاب تأمين کننده(، توجه بسياري از دانش پژوهان و دست اند کاران  خريد، از دهة1960 به بعد را به خود معطوف  ساخته است .

بطور نمونه صنعت خودرو، براساس  گفتة پيتر دراکر با گردهم آوردن تعداد زيادي از صنايع گوناگون، صنعتِ صنعت ها شناخته مي شود و داراي طيف وسيعي از تأمين کنندگان،خودروسازان و مشتريان در زنجيرة تأمين خود است. امروزه باتوجه به درک اهميت برون سپاري و استفاده از توان اضافه ظرفيت ساير سازمانها، مشارکت و هماهنگي در زنجيرة تأمين شرکتهاي خودروسازي روز به روز گسترده تر مي شود؛ به طوري که موفقيت خودروسازان ژاپني در روابط نزدیک با تامین کنندگانشان بررسی می شود .

 

2خريد مؤثر بدين صورت تعريف مي شود: انجام درست 5 کار صحيح که عبارتند: از تحصيل کالاها و خدمات با قيمت مناسب ، با کيفيت مناسب ، در کميت مناسب ، در زمان مناسب و از منبع مناسب .

 

کاویناتو  و کافمن    بيان مي کنند که از بين اين موارد، انتخاب منبع مناسب تأثير  بيشتري بر ساير موارد داشته و چيزي است  که  خريد با استفاده از آن مقدار قابل توجهي از توانايي را براي ايجاد ارزش در فرآيند تدارکات ايجاد مي کند. شناسايي، ارزيابي، و تحصيل منابع درست منجر به حصول اطمينان از اين امر مي شود که شرکت کيفيت، کميت، زمان، و قيمت مناسبي را دريافت مي کند. بنابراين، انتخاب تأمين کنندة مناسب ، کیفیت  فرآيند خريد است .منبع مناسب مي تواند مواد با کيفيت خواسته شده را سر وقت، و با قيمت منطقي مهيا کند . تنها در صورتي برنامة شرکت کامياب خواهد شد که منابع مواد در زمان و قيمت مناسب در دسترس باشند . از نظر کوايل  خرید ، قلب  تمامي زنجيره هاي تأمين بوده و تسهيل دستيابي به اهداف زنجيره اي تأمين در گرو استراتژيک بودن خريد است 

 

بهبود در خريد با کاهش هزينه هاي مواد مستقيم، و کاهش سرماية مورد استفادة شرکت، بر بهبود در بازده خالص دارايي ها اثرگذار خواهد بود. همچنين بهبود در خريد بلافاصله به بهبود در سود ويژة شرکت خواهد انجاميد يه اين امر نيز به صورت مستقيم بر بازده خالص دارايي ها اثرگذار خواهد بود.سياست هاي خريد اساساً به دو طريق بر موفقيت واحدهاي تجاري اثرگذار هستند. اولاً يک واحد پولي صرفه جويي در خريد به معناي افزايش يک واحد پولي در سود است. ثانياً پشتيباني از تأمين کننده و کمک به بهبود کالاو خدمات وي منجر به بهبود ضریب گردش سرمايه خواهد شد و تأمين کننده را در نوآوري شرکت سهيم خواهد نمود . خريد علاوه بر تأثيرات مستقيم، تأثيرات غيرمستقيمي را نيز بر سازمان به همراه دارد. اين تأثيرات عبارتند از: کاهش هزينه هاي کيفيت، استاندارد کردن محصول، بهبود نوآوري، کاهش موجودي اقلام، و افزايش انعطاف پذيري.

بسته به موقعيت هاي خريد، انتخاب تأمين کنندگان مناسب تحت تأثير طيفي از عوامل قرار مي گيرد. اين پیچیدگي، عمدتاً به خاطر ماهيت چندمعيارة اين تصميم است. تحلیل اين جنبه، نقطة ثقل چندين مقاله از دهة 1960 بوده است تحلیل رسمي معيارهاي انتخاب و ارزيابي تأمين کننده با مطالعة ديکسون   آغاز شد. وي در ابتدا با پيمايش ادبيات دانشگاهي، معيارهاي مؤثر بر انتخاب تأمين کننده را استخراج  و آنها را خلاصه نمود. براساس مطالعات  ديکسون، کیفیت تنها معيار بسيار مهم با ميانگين 3.5 بود . تاریخچه عملکرد ضمانتنامه ها و سیاست هاي تضمين کالا ، قابليت ها و تسهيلات توليد، قيمت، قابليت فني، و موقعیت مالی به عنوان معيارهاي با درجة اهميت قابل توجه شناسايي شدند.  از 15 معیار باقیمانده ،14 معیار بعنوان  معیار های با درجه اهمیت متوسط و با میانگین 1.5 تا 2.5 ومعیار توافقات دو جانبه به عنوان معیار کم اهمیت شناخته شد .

بعد از ديکسون  نويسندگان زيادي چون دمپسي   ،مک گينيس و هالون ،رائو و کیسر ، مونزيا، جيونپرو، و چند تن دیگر  مطالعاتي را درخصوص معيارهاي انتخاب تأمين کننده انجام دادند. در ادامه وبر و همکاران

74 مقالة منتشرشده دربارة انتخاب تأمين کننده از سال 1966 را مرور کرده و نتايج حاصل را با نتايج مرور ديکسون مقايسه نمودند. ژانگ و همکاران  نیز به همین منوال که نتیجه این مطالعات در جدول زیر آورده شده است .

 

 

هو و همکاران نيز در مقاله اي به مرور ادبيات مربوط به رويکردهاي تصميم گيري چندمعياره در ارزيابي و انتخاب تأمين کننده نمودند. آنها 78 مقالة منتشرشده در اين حوزه را مرور نموده و بيان نمودند يه مشهورترين معيارهاي انتخاب به ترتیب عبارتند از: کيفيت، تحويل، قيمت/ هزينه، ظرفيت توليد، سرویس ، مديريت، تکنولوژي، تحقیق و توسعه، مالي انعطاف پذيري، شهرت، روابط، ريسک، امنيت و معيارهاي محيطي.

 هو و همکاران درخصوص توسعة روش ها و تکنيک هاي انتخاب تأمين کننده، چندين مرور انجام گرفته است.

برخي از مرورهايي که بر روش هاي تصميم انجام گرفته عبارتند از: وبر و همکاران  هالت ، ديگريو و همکاران، دي بوتر و همکاران ، آيسائوي و همکاران  و  هو و همکاران

روش ديمتل.:

روش ديمتل به منظور بررسي روابط داخلي ميان معيارها، براي ساختن يک نقشة روابط شبکه اي  مورد استفاده قرار گرفت. اين تکنيک به صورت موفقيت آميزي در بسياري از موقعيت ها، همچون توسعة استراتژي ها، سيستم هاي مديريتي، ارزيابي هاي آموزش الکترونيکي، و مديريت دانش به کار گرفته شده است . روش ديمتل که براساس تئوري گراف توسعه داده شده است، تصميم گيرنده را قادر مي سازد تا مسئله را به صورت گرافيکي به صورتي برنامه ريزي و

حل نمايد که عوامل مرتبط براساس گروه هاي علت و معلولي، به منظور درک بهتر روابط علي دسته بندي شوند . روش مذبور قادر است تا روابط متقابل ميان متغيرها را مشخص نموده و به توسعة يک گراف مستقيم از وابستگي هاي داخلي بين متغيرها کمک نمايد. اين روش حوزة کاربرد وسيعي، از تحلیل نياي تصميم گيري تا برنامه ريزي صنعتي را دارد. عمده ترين دليل استفاده از اين روش در تصميم گيري چند معياره، توانمندي اين روش در ساخت دهي به روابط

داخلي بين معيارها است. براي اجراي روش ديمتل نياز به اجراي چهار گام به شرح ذيل است:

1. محاسبة ماتريس ميانگين؛

2. محاسبة ماتريس تأثير مستقيم اوليه؛

3. استخراج ماتريس روابط کل؛

4. تنظيم ارزش استانه  و ترسيم نقشة تأثير -  روابط

گامهاي اجراي روش مذيور به شکل خلاصه در شکل  زیر ارائه شده است.

 

باتوجه به اينکه انتخاب تأمين کننده يکي از مهم ترين ارکان موفقيت شرکت ها در دنياي کسب و کار امروز به شمار مي رود، لذا لازم است  تا سيستم مناسبي را بهمنظور ارزيابي و انتخاب آنان به کار گرفت. بررسي ها حاکي از آن است که انتخاب تأمين کنندگان مسئله هاي چندمعياره بوده و متأثر از عوامل مختلف و متفاوتي چون محيط صنعت، محيط فعاليت شرکت، و... است. چندين تحقیق به ماهيت چندمعيارة مسئله توجه نموده و به منظور رتبه بندي تأمين کنندگان از روشهاي وزن دهي همچون فرآيند تحليل سلسله مراتبي و فرآيند تحليل شبکه استفاده نموده اند

منبع : مدل يکپارچه انتخاب تأمين كننده در زنجيره تأمين: رويکرد قابليت های فناوری اطلاعات

مجيد هوشمندی ماهر*، مقصود اميری**، لعيا الفت*** 1

با ما باشید

ادامه دارد ....

 

کد انتشار : ARAJASB-0029

این مورد را ارزیابی کنید
(1 رای)
  • آخرین ویرایش در دوشنبه, 12 خرداد 1393 ساعت 09:34
  • اندازه قلم
  • دیدگاه (4)
علیرضا احمدی

لیسانس مهندسی صنایع

کارشناس کنترل پروژه و کیفیت

پست الکترونیکی این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

نظرات   

 
0 #4 علیرضا احمدی در تاریخ: چهارشنبه 02 دی 1394 ، ساعت 10:10 ق ظ
سلام به همه دوستان عزیز
متاسفانه در خصوص پایان نامه و پروژه بنده نمیتونم کمکی به دوستان در هیچ زمینه ای بکنم
از این بابت از همه عزیزان عذر خواهی میکنم
نقل قول
 
 
0 #3 A.B.N در تاریخ: یکشنبه 29 آذر 1394 ، ساعت 02:09 ب ظ
باسلام.
برای انجام پروژه دانشجویی در رابطه با زنجیره تامین، به چند مقاله فارسی و انگلیسی ترجمه شده در این زمینه نیاز داشتم، اگر امکانش هست برای من ایمیل کنید.
باتشکر از زحمات شما.
نقل قول
 
 
0 #2 نویسنده در تاریخ: جمعه 01 اسفند 1393 ، ساعت 09:12 ب ظ
سلام
متاسفانه بنده پایان نامه ای در این زمینه ندارم ولی مطالبی هست که شاید در این زمینه برای شما مفید واقع شوند که به ایمیل شما ارسال خواهم کرد.
نقل قول
 
 
0 #1 س احمدی در تاریخ: یکشنبه 26 بهمن 1393 ، ساعت 04:11 ب ظ
با سلام یک پایان نامه کارشناسی ارشد در مورد مسیریابی در زنجیره تامین سبز می خواهم استادمان ازمون خواسته که یک پایان نامه کارشده را تحلیل کنیم. لطفا
نقل قول
 

ارسال نظر


کد امنیتی
بارگزاری مجدد

3530868
بازدید امروز
بازدید دیروز
بازدید هفته جاری
بازدید ماه جاری
بازدید کل
1003
5841
1003
108670
3530868

آی‌پی شما: 54.198.134.32
امروز: یکشنبه، 28 آبان 1396 - ساعت: 06:08:34

آرشیو

« November 2017 »
Mon Tue Wed Thu Fri Sat Sun
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30      

ورود به سایت

درباره ما

HTML 5 وب سایت کافه مدیران در دی ماه سال 1392 توسط گروهی از متخصصین ایرانی...